Να λοιπόν 350.000 γνήσιοι Έλληνες κατανεμημένοι σε έναν ελάχιστο γεωγραφικό χώρο, σε χωριά που και μόνο τα ονόματά τους υποδηλώνουν την ελληνική τους προέλευση.
Κατάφεραν να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα απέναντι στους Τούρκους, κι όταν οι ελληνικές στρατιές ήρθαν να τους απαλλάξουν από τον οθωμανικό ζυγό, τους ειπώθηκε και τους επαναλήφθηκε ότι επρόκειτο πλέον για την οριστική τους επιστροφή στην πατρίδα.[...]
[....] Και ξαφνικά, χωρίς καμία προετοιμασία, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει για αυτούς τους δύσμοιρους κατοίκους ούτε τις στοιχειώδεις εγγυήσεις που είχαν ζητηθεί, «καληνύχτα, αγαπητοί συμπατριώτες, και καλή τύχη με τους Αλβανούς ληστές».
Η πιο στοιχειώδης σύνεση επέβαλλε να μη φέρουν τόσο βίαια το οδυνηρό αυτό τέλος.
~ 3 Μαρτίου 1914, εφημερίδα L’Homme libre
Αυτόνομη Δημοκρατία της Βορείου Ηπείρου 17 Φεβρουαρίου 1914.
(Από πρωτότυπη φωτογραφία επιχρωματισθείσα)
Του Στυλιανού Καβάζη
Μια μέρα σαν αυτή που ξημερώνει, στις 17 Φεβρουαρίου 1914, ανακηρύχτηκε πανυγήρικα στο Αργυρόκαστρο η Αυτονομία της Βορείου Ηπείρου και υψώθηκε η σημαία με τον σταυρό και τον δικέφαλο αετό(τον αετό που μετά "δανείστηκαν οι Αλβανοί στην σημερινή τους σημαία)!
Εν συνεχεία στις 17 Μαΐου 1914 πέτυχαν την υπογραφή και την επίσημη αναγνώριση από τις τότε μεγάλες δυνάμεις, και από την Αλβανία, του πρωτοκόλλου της Κέρκυρας, που προέβλεπε καθεστώς πλήρους αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου και το οποίο είναι απλά ανενεργό, αλλά εξακολουθεί να ισχύει.
Παρόλο που το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας δεν αναιρέθηκε ποτέ από κάποια μεταγενέστερη συνθήκη, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας υπογράφτηκε μεταξύ της αλβανικής κυβέρνησης, που επικεφαλής της ήταν ο πρίγκιπας Βιντ και του προέδρου της «Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου» Γεωργίου Χρηστάκη-Ζωγράφου. Με την υπογραφή του, τερματίστηκαν οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ αλβανικής χωροφυλακής-ατάκτων και Βορειοηπειρωτών (Ιερών Λόχων) και αναγνωρίστηκε η αυτονομία της Βορείου Ηπείρου μαζί με μια σειρά δικαιωμάτων για τον τοπικό πληθυσμό.
Η περιοχή της Βορείου Ηπείρου υπό την αιγίδα του πρίγκηπα Vidi Ι της Αλβανίας, εκτός από την αυτονομία κερδισέ μια σειρά δικαιωμάτων μεταξύ των οποίων :
Στρατολόγηση αυτοχθόνων στην χωροφυλακή.
Απαγόρευση παραμονής στρατιωτικών μονάδων αποτελούμενων από μη ντόπιους στην περιοχή, παρά μόνο σε περίπτωση πολέμου ή επανάστασης.
Διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία, αν και στις τρεις πρώτες τάξεις η αλβανική θα διδάσκονταν παράλληλα με την ελληνική.
Θρησκευτική διδασκαλία μόνο στα ελληνικά.
H μεθοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδος και Αλβανίας υφίσταται μόνο de facto και όχι de jure και τo Βορειοηπειρωτικό ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ανοικτό ηθικά και νομικά.
Ιδιαίτερα σήμερα που το κράτος-συμμορία έχει εξαπολύσει νέο πογκρόμ διώξεων κατά του Ελληνικού στοιχείου στην Βόρειο Ήπειρο έχει σημασία να μην λησμονούμε. Η άρνηση της λήθης είναι προϋπόθεση της ανάληψης τουλάχιστον ισχυρής διπλωματικής δράσης προκειμένου το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα να βρει επιτέλους την λύση του.
Ήρθε επιτέλους η ώρα μια Ελληνική κυβέρνηση να το διεκδικήσει διεθνώς!
ΖΗΤΩ Η ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ!!!